ദില്ലി: സോനം വാങ് ചുക്ക്നെ മോചിപ്പിക്കാൻ കേന്ദ്ര സർക്കാർ തീരുമാനിച്ചു. ലഡാക്കിലെ സംസ്ഥാന പദവി ആവശ്യപ്പെട്ടുള്ള പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ അറസ്റ്റിലായിരുന്ന വാങ്ചുക്കിന്റെ തടങ്കൽ ഉടൻ പിൻവലിക്കാനാണ് കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയം നിർദേശം നൽകിയിരിക്കുന്നത്. നാഷണൽ സെക്യൂരിറ്റി ആക്ട് പ്രകാരം ലഭ്യമായ അധികാരങ്ങൾ വിനിയോഗിച്ചാണ് ഈ നടപടി സ്വീകരിച്ചത്.
ലഡാക്കിന് സംസ്ഥാന പദവിയും ഭരണഘടനാപരമായ സംരക്ഷണവും ആവശ്യപ്പെട്ടുള്ള സമരങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകിയ പ്രധാന വ്യക്തികളിലൊരാളാണ് സാമൂഹിക പ്രവർത്തകനും വിദ്യാഭ്യാസ വിദഗ്ധനുമായ വാങ്ചുക്ക്. സമരങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിനെതിരെ രാജ്യദ്രോഹം ഉൾപ്പെടെയുള്ള കുറ്റങ്ങൾ ചുമത്തിയാണ് അറസ്റ്റ് ചെയ്തിരുന്നത്.
ലഡാക്ക് നെ ജമ്മുകശ്മീരിൽ നിന്ന് വേർതിരിച്ച് കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശമാക്കിയതോടെ തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട നിയമസഭയോ മുഖ്യമന്ത്രിയോ ലഡാക്കിനില്ല. ലഡാക്കിലെ ഓരോ ജില്ലയും സ്വയംഭരണ ജില്ലാ കൗൺസിലുകളെ തെരഞ്ഞെടുക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും ഭരണപരമായ യഥാർത്ഥ അധികാരം ഇവയ്ക്കില്ലെന്നതാണ് പ്രതിഷേധങ്ങൾക്ക് പ്രധാന കാരണം.
ലഡാക്കിലെ വിവിധ സാമൂഹിക, രാഷ്ട്രീയ, മത സംഘടനകളെ ഉൾപ്പെടുത്തി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ലേ അപെക്സ് ബോഡിയും കാർഗിൽ ഡെമോക്രാറ്റിക് അലയൻസ്ഉം ചേർന്നാണ് 2021 മുതൽ സംസ്ഥാന പദവിയും ഭരണഘടനയിലെ Sixth Schedule of the Constitution of India ഉൾപ്പെടുത്തലും ആവശ്യപ്പെട്ട് പ്രക്ഷോഭം ആരംഭിച്ചത്. കൂടാതെ രണ്ട് പാർലമെന്റ് സീറ്റുകളും ലഡാക് പബ്ലിക് സർവീസ് കമ്മീഷനും രൂപീകരിക്കണമെന്നും ഇവർ ആവശ്യപ്പെട്ടു.
സംസ്ഥാന പദവിക്കായുള്ള സമരങ്ങളിൽ തുടക്കം മുതൽ സജീവമായിരുന്നു വാങ്ചുക്ക്. 2023 ജനുവരിയിൽ പൂജ്യം ഡിഗ്രി സെൽഷ്യസിന് താഴെയുള്ള താപനിലയിൽ നിരാഹാര സമരം നടത്തിയാണ് അദ്ദേഹം ദേശീയ ശ്രദ്ധ നേടിയത്. ഇതിനെ തുടർന്ന് കേന്ദ്ര സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തെ ചർച്ചയ്ക്ക് ക്ഷണിച്ചെങ്കിലും നിരവധി ചർച്ചകൾ നടന്നിട്ടും വ്യക്തമായ തീരുമാനമുണ്ടായില്ല.
2023 ഫെബ്രുവരിയിൽ സമരം ദില്ലിയിലേക്ക് വ്യാപിപ്പിച്ച വാങ്ചുക്ക് മരണവരെ നിരാഹാരം പ്രഖ്യാപിച്ച് പ്രതിഷേധം ശക്തമാക്കി. തുടർന്ന് 2024 സെപ്റ്റംബറിൽ ആയിരത്തോളം പേരെ പങ്കെടുപ്പിച്ച് രാജ്യ തലസ്ഥാനത്തേക്ക് ലോങ് മാർച്ച് സംഘടിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. ഒക്ടോബറിൽ ദില്ലി പൊലീസ് വാങ്ചുക്കിനെയും മറ്റ് സമരക്കാരെയും കസ്റ്റഡിയിലെടുത്തിരുന്നു.
2025 മാർച്ചിൽ വീണ്ടും ചർച്ചകൾ ആരംഭിച്ചെങ്കിലും പുരോഗതി ഉണ്ടായില്ല. അതേ വർഷം സെപ്റ്റംബറിൽ വാങ്ചുക്ക് ഉൾപ്പെടെ സമരസമിതി അംഗങ്ങളായ 15 പേർ 35 ദിവസത്തെ നിരാഹാര സമരം തുടങ്ങി. ചർച്ചകൾക്ക് വീണ്ടും ക്ഷണിച്ച കേന്ദ്ര സർക്കാരിനോട് ഫലപ്രദമായ തീരുമാനം വേണമെന്നാവശ്യപ്പെട്ട് അദ്ദേഹം പ്രതികരിച്ചു.
തുടർന്ന് സെപ്റ്റംബർ 24-ന് ലേയിൽ സമര സംഘടനയായ ലേ അപെക്സ് ബോഡിയുടെ യുവജന വിഭാഗം ബന്ദിന് ആഹ്വാനം ചെയ്തു. ബന്ദിനിടെ പ്രതിഷേധക്കാർക്കും പൊലീസിനുമിടയിൽ ഏറ്റുമുട്ടലുണ്ടായി. ഭാരതീയ ജനത പാർട്ടി ഓഫീസിന് തീ വെക്കുകയും സംഘർഷം രൂക്ഷമാകുകയും ചെയ്തു. പൊലീസ് കണ്ണീർവാതകവും ലാത്തിയും പ്രയോഗിച്ചു. വെടിവെയ്പ്പിൽ നാല് പേർ കൊല്ലപ്പെടുകയും അമ്പതോളം പേർക്ക് പരിക്കേൽക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.
സംഘർഷം ശക്തമായതോടെ വാങ്ചുക്ക് ഉപവാസം അവസാനിപ്പിച്ച് സമാധാനത്തിന് ആഹ്വാനം ചെയ്തു. പിന്നാലെ ലേയും ലഡാക്കിലെ പല ഭാഗങ്ങളിലും കര്ഫ്യൂ പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ഇന്റർനെറ്റ് സേവനം താൽക്കാലികമായി നിരോധിക്കുകയും ചെയ്തു. തുടർന്ന് ലേ പൊലീസ് വാങ്ചുക്കിനെ അറസ്റ്റ് ചെയ്ത് ദേശീയ സുരക്ഷാ നിയമം ചുമത്തി കേസെടുത്തു.
ഇപ്പോൾ കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയം തടങ്കൽ പിൻവലിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചതോടെ വാങ്ചുക്കിന് മോചനം ലഭിക്കാനിരിക്കുകയാണ്.
